Muzeum Ziemi Otwockiej
Kalendarium Otwocka

Kalendarium Otwocka to album wydany z okazji 100 rocznicy uzyskania przez Otwock praw miejskich. Zawarte w publikacji kalendarium zawiera informacje o wydarzeniach ważnych i bardzo ważnych z punktu widzenia historii naszego miasta. Oczywiście nie mogliśmy się oprzeć pokusie umieszczenia informacji, które z punktu widzenia „wielkiej” historiografii naszego miasta wydają się błahe ale z punktu widzenia współczesnych mieszkańców są bardzo interesujące a czasami najzwyczajniej zabawne.
Publikacja została wzbogacona o fotografie, które udostępnili nam sami mieszkańcy w ramach prowadzonej przez Muzeum Ziemi Otwockiej akcji: „Wyeksponatuj się!”. Na apel muzealników odpowiedziało bardzo wielu mieszkańców, którzy udostępnili nam swoje archiwa rodzinne. Dzięki tej akcji zbiory cyfrowe naszego muzeum powiększyły się o skany ponad tysiąca dokumentów i fotografii. W niniejszej publikacji ze zrozumiałych względów wykorzystaliśmy zaledwie ich drobny procent.
Wstęp do publikacji:
Szanowni Państwo,
Z satysfakcją przekazujemy w Państwa ręce niniejszą publikację, będącą efektem realizowanego przez Otwockie Centrum Kultury – Muzeum Ziemi Otwockiej projektu: „Kalendarium Otwocka”. W ramach jubileuszu setnej rocznicy uzyskania przez Otwock praw miejskich, przez cały rok, na naszym blogu otwock-history.blog.pl publikowaliśmy kalendarium wydarzeń, które miały miejsce w naszym mieście od roku 1916 aż do chwili obecnej.
Zawarte w niniejszej publikacji kalendarium zawiera informacje o wydarzeniach ważnych i bardzo ważnych z punktu widzenia historii naszego miasta. Oczywiście nie mogliśmy się oprzeć pokusie umieszczenia informacji, które z punktu widzenia „wielkiej” historiografii naszego miasta wydają się błahe ale z punktu widzenia współczesnych mieszkańców są bardzo interesujące a czasami najzwyczajniej zabawne.
Zdajemy sobie sprawę, że nie udało się dotrzeć do wielu informacji o wydarzeniach, które powinny się znaleźć w niniejszym opracowaniu. Wynikało to głównie z ogromnego zakresu chronologicznego projektu. Mając to na względzie postanowiliśmy kontynuować projekt „Kalendarium”. Będziemy sukcesywnie uzupełniać kolejne lata o informacje do których będziemy docierać.
Publikacja została wzbogacona o fotografie, które udostępnili nam sami mieszkańcy w ramach prowadzonej przez Muzeum Ziemi Otwockiej akcji: „Wyeksponatuj się!”. Na apel muzealników odpowiedziało bardzo wielu mieszkańców, którzy udostępnili nam swoje archiwa rodzinne. Dzięki tej akcji zbiory cyfrowe naszego muzeum powiększyły się o skany ponad tysiąca dokumentów i fotografii. W niniejszej publikacji ze zrozumiałych względów wykorzystaliśmy zaledwie ich drobny procent.
Specjalnie do tej publikacji przygotowaliśmy kilkadziesiąt kolaży, na których można będzie zobaczyć archiwalne fotografie wmontowane we współczesne zdjęcia przedstawiające te same miejsca.
Informacji potrzebnych do realizacji projektu szukaliśmy na ponad siedmiu tysiącach stron dokumentów, w ponad tysiącu wydań czasopism i w kilkudziesięciu książkach poświęconych miastu.
Podsumowaniem tego projektu jest niniejsza publikacja, do której lektury serdecznie zapraszamy.
Wydawca
Przykładowe kalendarium:
1927
Liczba mieszkańców stałych wynosiła 11350. Liczba letników i kuracjuszy 16177.
W Otwocku było 1600 domów o 7900 izbach mieszkalnych.
W mieście praktykowało 29 lekarzy.
Funkcjonowało 6 sanatoriów i 44 legalne pensjonaty.
Zarejestrowanych było 58 dorożek konnych.
Działało 148 przedsiębiorstw handlowych.
Poczta dostarczyła 850 000 listów.
Zrealizowano 160. 000 rozmów telefonicznych.
Na stacji kolejki wąskotorowej kupiono 120 000 biletów, a na stacji PKP – 867 353 biletów.
Do dwóch otwockich szkół powszechnych uczęszczało 1302 uczniów, z czego do SP Nr 1 dla dzieci chrześcijańskich 588 uczniów, a do SP nr 2 dla dzieci żydowskich 714 uczniów. Do gimnazjum miejskiego uczęszczało 144 uczniów.
Liczba urodzeń w Otwocku wyniosła 224, zgonów 328.
Oddano do użytku nowy gmach administracyjno-mieszkalny na terenie Magistratu (obecnie budynek „B”). Jednocześnie rozpoczęto przebudowę ratusza.
Trwała budowa „zakładu kąpielowego” (Kasyna) w parku miejskim. Wykonawca, firma Ulen&Co., zwiększył kosztorys ze 100 000 dolarów na 169 000 dolarów. Magistrat wniósł w tej sprawie protest. Władze miasta czyniły jednocześnie starania u „odnośnych władz” o zezwolenie na uruchomienie domu gry w powstającym budynku.
Do Otwocka przybyła wycieczka Towarzystwa Uniwersytetu Ludowego.
Wybrukowano ulice: Mickiewicza (obecnie Kopernika), Szopena, Parkową (obecnie Filipowicza), Hożą (w tym czasie ulica Hoża była jedynie na odcinku od ul. Andriollego do obecnej ulicy Armii Krajowej), Staszica od Kolejowej (obecnie Powstańców Warszawy) do ul. Krzywej (obecnie nieistniejącej), Słowackiego i częściowo Karczewską.
Ułożono chodniki na ul Mickiewicza, Szopena, Hożej i Słowackiego.
Liczba abonentów elektrowni miejskiej wynosiła 965. W mieście były 252 latarnie uliczne.
Hrabia Władysław Jezierski, właściciel dóbr otwockich, rozparcelował część swojego majątku położonego na terenie miasta. Były to działki położone na terenie pomiędzy: drogą Karczew
– Jabłonna (obecnie Narutowicza) od wschodu, drogą Torfianką (ul. Andriollego) od południa, ul. Parkową (obecnie Filipowicza) i Wólczyńską (obecnie Pułaskiego) od zachodu i Lubelską (obecnie Poniatowskiego) od północy. Wszystkie ulice i place położone na tym terenie Władysław Jezierski przekazał miastu w formie darowizny.
Trwała budowa Sanatorium Sejmikowego im. St. Okulicza przy obecnej ulicy Samorządowej.
Kurs dorożką w obrębie Otwocka kosztował 1,5 zł, jedna godzina – 3 zł.
Powstał Otwocki Oddział Związku Strzeleckiego. Pierwszym przewodniczącym został dr Ludwik Mierosławski.
Powstały rok wcześniej teatr amatorski przy gimnazjum miejskim wystawił „Consilium facultatis” Aleksandra Fredry oraz „Kalosze” Józefa Korzeniowskiego.
01.03.1927 – Przy ulicy Moniuszki otwarto Policyjny Dom Zdrowia. Sanatorium mieściło się w trzech drewnianych budynkach.
20.02.1927 – Odbyło się zebranie właścicieli nieruchomości w Otwocku.
04.1927 – Do Otwocka przyjechał na wizytację Minister Spraw Wewnętrznych Felicjan Sławoj Składkowski. W czasie swojego pobytu zwiedził biuro Magistratu, pensjonat Gurewicza, Policyjny Dom Zdrowia oraz niektóre dzielnice miasta. Minister badał stan sanitarny miasta i wydawał się być zadowolony z wizytacji.
19.06.1927 – W Otwocku odbyło się Święto Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego.
21.06.1927 – Pod Otwockiem doszło do katastrofy lotniczej.
26.06.1927 – Odbyły się wybory samorządowe do Rady Miasta. Pierwsze posiedzenie nowej Rady odbyło się 10.08.1927 r.
15.09.1927 – ukazał się pierwszy numer dwutygodnika „Echo Otwocka”. Pismo ukazywało się do 25 stycznia 1928 r.
17.09.1927 – w cukierni pana Łopaty przy ul. Warszawskiej odbył się benefis kierownika dancingów N. Wecera.
26.09.1927 – ukazał się dodatek do „Echa Otwocka” w języku jidysz pod nazwą „Otwocker Echo”.
16.10.1927 – dr Gerszon Lewin wygłosił w Otwocku odczyt „Czy gruźlica jest uleczalną?”.
16.10.1927 – Wicewojewoda warszawski dokonał lustracji miasta. Zwiedził Policyjny Dom Zdrowia, Szpital Powiatowy, budowane Sanatorium im. St. Okulicza, niektóre pensjonaty, park miejski i biura Magistratu.
03.11.1927 – Rada Miasta podjęła uchwałę o powołaniu komisji do przeprowadzenia kolejki elektrycznej. Zgłoszono również wniosek o uruchomienie linii tramwajowej. Trasa tramwajowa miała łączyć najważniejsze ośrodki miasta: sąd, rzeźnię, dworzec, bazar, szkołę i park. Rada poleciła następnie, aby trasa została przeprowadzona w taki sposób, żeby połączyć wszystkie dzielnice miasta a w szczególności sanatoria i większe pensjonaty.
03.11.1927 – Rada Miasta podjęła uchwałę o przekazaniu posesji przy ul. Karczewskiej 26, gdzie funkcjonował teatr letni, Towarzystwu Straży Ogniowej Ochotniczej w Otwocku. Powstanie tu
w przyszłości remiza.
11.11.1927 – Z okazji 9 rocznicy odzyskania niepodległości w lokalu Towarzystwa „Spójnia” przy ul. Kościelnej odbyła się akademia przygotowana przez dyrektora gimnazjum, pana Izdebskiego. Po wygłoszonych referatach zebrani wysłuchali występów artystów warszawskich oraz amatorów (m.in. p. Grendy). Akademia zakończyła się wspólnym odśpiewaniem hymnu narodowego.
20.11.1927 – W Otwocku zmarł Hirsz Dawid Nonberg, pisarz, publicysta, działacz społeczny i polityczny żydowskiego pochodzenia, poseł na Sejm Ustawodawczy w II RP.
21.11.1927 – Kuratorium Okręgowe Szkolnictwa Warszawskiego zawiadomiło Magistrat o nadaniu nowo wybudowanej Szkole Powszechnej nr 1 (przy obecnej ulicy Karczewskiej) imienia Władysława Reymonta.
4.12.1927 – Odbyło się Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości w Otwocku. Wybrano nowy Zarząd i Komisję Rewizyjną. Do Zarządu weszli: dr Wroczyński (prezes), dr Kremer (wiceprezes), Kasperowicz, Badjor, inż. Skotnicki (sekretarz), Gadomski, dr Gelbard, Szwajcer i Migdalski.
12.1927 - W cukierni p. Łopaty, odbyło się spotkanie z Izaakiem Grünbaumem, żydowskim działaczem syjonistycznym. Grünbaum był posłem na Sejm Ustawodawczy i Sejm I, II i III kadencji II RP. W roku 1932 wyjechał na stałe do Palestyny. 14 maja 1948 roku znalazł się wśród sygnatariuszy deklaracji o powołaniu państwa Izrael.

